Ga naar de inhoud

Vertaald vanuit het Engels met hulp van AI. Lees deze pagina in het Engels

Alle 31 lessen
Radicale zorg Compassie 40 minuten

Vriendelijkheid die antwoordt

Leerdoel Aan het eind van deze les kunnen leerlingen compassie beschrijven als moeilijkheid opmerken en met zorg reageren, en een kleine reactie voorstellen die respecteert wat iemand misschien nodig heeft.

Tijd
40 minuten
Hoe de groep werkt
Groepjes van drie of vier
Je hebt nodig
Papier en pennen; verzonnen situaties op strookjes of op het bord

Voordat je begint

Houd alle situaties verzonnen en de reactie die aan jezelf gericht is privé. Maak duidelijk dat leeftijdsgenoten geen geheimhouding horen te beloven en geen verantwoordelijkheid horen te nemen voor ernstige zorgen.

Lees de volledige notitie over zorg en veiligheid Het aanpassen voor je klas Een briefje voor thuis bij deze les
Iemand die bij een raam zit met één hand op het hart
Illustratie door RecipesforWellbeing.org, CC BY-NC 4.0

Open deze tekening in de bibliotheek

Scan voor deze les online

Waarom dit ertoe doet

Mensen dragen vaak moeilijkheden die niet zichtbaar zijn. Compassie betekent lijden opmerken, ook ons eigen lijden, en vragen welke zorg of steun wat verlichting kan brengen. We hoeven niet iemands leven op te lossen of meer te dragen dan veilig is voor ons.

Vaardigheid in context Bezorgdheid voelen om je eigen pijn of die van een ander en die willen verlichten.

Over de vaardigheid van compassieProbeer de interactieve oefening
1

Open met “Drie stille wensen”

5 min

Gebruik Drie stille wensen als een persoonlijke oefening. Leerlingen kunnen hun handen houden waar het prettig is, de woorden aanpassen of gewoon stil zitten.

Voorlezen

Adem rustig in en geef jezelf een eenvoudige, vriendelijke wens mee voor de dag die komt, met woorden die natuurlijk voor je voelen.

Denk aan iemand om wie je geeft en geef diegene dezelfde wens, zonder dat je je diegene duidelijk hoeft voor te stellen.

Als het prettig voelt, breid de wens dan uit naar het hele lokaal, ook naar mensen die je niet goed kent.

Je kunt de wens op elk moment bij jezelf houden, en niets hoeft hardop gedeeld te worden.

Let op Sommige leerlingen stellen zich liever geen ander persoon voor. Houd vriendelijkheid voor jezelf, neutrale aandacht en stil observeren de hele tijd beschikbaar.

2

Uitleg door de docent

10 min

Compassie begint met erkennen dat iets moeilijk is en reageren zonder je af te wenden of er snel overheen te stappen. Empathie helpt ons de ervaring van een ander aan te voelen; compassie omvat ook de wens of de daad om verlichting te brengen.

De reactie moet passen bij de situatie. Soms is het een berichtje, een vrijgehouden plek of een vriendelijkere zin tegen onszelf. Soms is het vragen wat zou helpen, een volwassene die je vertrouwt erbij halen of respecteren dat iemand ruimte wil. Zorg zonder grenzen kan onveilig worden, dus compassie houdt ook in dat je weet wat wel en niet van jou is om te dragen.

Vragen voor de groep

  • Wat is het verschil tussen medelijden, empathie en compassie?
  • Waarom kan advies onbehulpzaam voelen als het komt voordat er begrip is?
  • Hoe kan zelfcompassie klinken zonder te doen alsof alles goed is?
3

Een reactie die helpt

16 min
  1. Bied verschillende verzonnen situaties aan, zoals een leerling die buitengesloten wordt, op een nieuwe school begint, spijt heeft van een ruzie of een teleurstellend cijfer haalt voor een proefexamen.
  2. Geef elk groepje twee situaties en vraag wat de persoon misschien nodig heeft, voordat ze beslissen wat iemand zou moeten zeggen of doen.
  3. Benoem twee veelvoorkomende valkuilen: de moeilijkheid kleiner maken en een oplossing bieden voordat je hebt geluisterd.
  4. Vraag groepjes om bij elke situatie één zorgzame zin, één praktische mogelijkheid en één grens of route naar steun van een volwassene op te schrijven.
  5. Voeg een versie van één situatie toe die op jezelf gericht is. Leerlingen schrijven voor zichzelf de reactie op die ze een vriend zouden geven en denken na of ze zichzelf vergelijkbare zorg zouden kunnen geven.
  6. Verzamel van elk groepje één zin zonder de persoonlijke reflectie te delen, en merk op hoe de reactie verandert als ze begint met begrip.
4

Privéreflectie

6 min

Stel je één kleine en haalbare daad van compassie voor die je de komende dagen zou kunnen bieden, aan jezelf of aan iemand anders. Wat zou kunnen helpen, en hoe kun je ruimte laten voor de eigen keuze van die persoon?

Hoe ze reflecteren Persoonlijk dagboek

5

Afsluiten

3 min

Compassie kan stil en praktisch zijn. We kunnen opmerken wat pijn doet en geven wat veilig van ons is om te geven.

Zorg en veiligheid

Houd alle situaties verzonnen en de reactie die aan jezelf gericht is privé. Maak duidelijk dat leeftijdsgenoten geen geheimhouding horen te beloven en geen verantwoordelijkheid horen te nemen voor ernstige zorgen. Als een situatie te dichtbij komt, bied dan een rustige pauze en volg de gebruikelijke routes voor zorg en veiligheid en leerlingbegeleiding, zonder aan te dringen op details waar anderen bij zijn.

Als iets wat een jongere zegt je zorgen baart, volg dan de gebruikelijke zorg- en veiligheidsroute van je school of organisatie. Dit hoef je niet alleen te dragen.

Het aanpassen

13 tot 15 jaar
Gebruik concrete verzonnen situaties en doe een reactie voor die de moeilijkheid erkent voordat er hulp wordt geboden. Houd het delen in groepjes bij één zin.
16 tot 18 jaar
Onderzoek vriendelijkheid voor jezelf, gedeelde menselijkheid en aandachtig opmerken, en bevraag wanneer een zorgzame reactie grenzen, doorverwijzing of gezamenlijke actie vraagt.

In andere situaties

Mentoruur
Gebruik de drie wensen en werk daarna één verzonnen situatie uit door eerst te vragen wat de persoon misschien nodig heeft, voordat je een reactie opstelt.
Schoolbijeenkomst
Leid de persoonlijke wensen en laat daarna zien hoe een compassievolle reactie zorg, praktische steun en een grens kan bevatten.
Klein groepje
Onderzoek samen één verzonnen situatie en maak verschillende reacties mogelijk, zoals luisteren, praktische hulp en steun van een volwassene die je vertrouwt.

Koppelingen met het curriculum

IB, ATL
Social: collaboration skills (practising empathy)Door een AI-review getoetst aan MYP: From principles into practice van het IB, Approaches to learning (voor gebruik vanaf september 2014/januari 2015, een kopie op de site van een school) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
OECD Learning Compass
Skills: social and emotional skills (empathy)Door een AI-review getoetst aan de conceptnotities Skills for 2030 en Core Foundations for 2030 (2019) van de OECD Learning Compass 2030 op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
UNESCO SEL
Compassion (prosocial action); EmpathyDoor een AI-review getoetst aan de pagina van MGIEP die de vier competenties noemt, met hun definities uit samenvattingen van Rethinking Learning (MGIEP, 2020), dat niet geopend kon worden op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
WHO-levensvaardigheden
Empathy — imagining another's situation and encouraging care for people in need; Coping with emotionsNog niet gecontroleerd aan de bron.
Inner Development Goals
Relating: Empathy and CompassionDoor een AI-review getoetst aan de 25 vaardigheden in 5 dimensies van de Inner Development Guide (idg.guide, 2025) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.

Stel een correctie voor

Vind het curriculum van je land
Vertel ons hoe deze les ging

Je e-mail opent met de naam van deze les in het onderwerp, en er wordt niets verstuurd tot jij op verzenden drukt. Een mens leest deze berichten.

Of schrijf naar info@recipesforwellbeing.org

    Met de pijltjestoetsen ga je tussen de stappen. F is volledig scherm.