Ga naar de inhoud

Vertaald vanuit het Engels met hulp van AI. Lees deze pagina in het Engels

Alle 31 lessen
Bio-empathie Bio-inspiratie 42 minuten

Wat zou een bos doen?

Leerdoel Aan het eind van deze les kunnen leerlingen een patroon uit de natuur beschrijven en voorstellen hoe het een menselijke reactie op verandering, druk of samenwerking zou kunnen inspireren.

Tijd
42 minuten
Hoe de groep werkt
Kleine groepjes
Je hebt nodig
Papier en pennen, eventueel met kaartjes met natuurprompts

Voordat je begint

Houd het gesprek over de natuur en mensen in het algemeen, en laat de reflectie uit de opening privé. Presenteer ziekte, beperking, dood of overleven niet als simpele metaforen voor persoonlijke veerkracht.

Lees de volledige notitie over zorg en veiligheid Het aanpassen voor je klas Een briefje voor thuis bij deze les
Iemand met gesloten ogen die de stam van een boom vasthoudt
Illustratie door RecipesforWellbeing.org, CC BY-NC 4.0

Open deze tekening in de bibliotheek

Scan voor deze les online

Waarom dit ertoe doet

Levende systemen hebben veel manieren ontwikkeld om zich aan te passen, samen te werken en te herstellen. Beter letten op deze patronen kan ons denken verruimen wanneer het gebruikelijke menselijke antwoord niet genoeg is. De natuur geeft ons geen handleiding. Ze kan wel vragen en principes bieden die het uitproberen waard zijn.

Vaardigheid in context Inspiratie voor welzijn putten uit de natuur en de processen van het leven.

Over de vaardigheid van bio-inspiratieProbeer de interactieve oefening
1

Open met “Wat de bomen doen”

5 min

Gebruik Wat de bomen doen als een stille observatie. Leerlingen kunnen naar buiten kijken of een bekende boom voor de geest halen, en elke reflectie over loslaten blijft privé.

Voorlezen

In deze tijd van het jaar laten veel bomen bladeren los die aan het einde van hun seizoen zijn gekomen.

Kijk door het raam als je een boom kunt zien, of haal er een voor de geest die je kent, en neem even de tijd om hem op te merken.

Vraag jezelf in stilte af of er iets kleins van deze week is wat je klaar bent om neer te leggen, zoals een zorg die je niet meer hoeft te dragen of een plan dat al veranderd is.

Je hoeft geen antwoord te vinden of iets hardop te delen, want de vraag is voor vandaag genoeg.

Let op Leerlingen kunnen een echte boom of hun verbeelding gebruiken, en geen van beide keuzes hoeft een bepaald gevoel of inzicht op te leveren.

2

Uitleg door de docent

10 min

Recipes for Wellbeing beschrijft bio-inspiratie als bewust naar de natuur kijken voor richting, inzicht en vernieuwing. Dat betekent niet dat elk natuurlijk proces vriendelijk is of goed om na te doen. We bekijken een patroon, vragen welk principe eronder kan liggen, en beslissen zorgvuldig of dat principe in een menselijke omgeving past.

Een rivier kan aan flexibiliteit doen denken, een bos kan onderlinge afhankelijkheid laten zien, en een zaadje kan ons eraan herinneren dat groei ook periodes kent die van buitenaf stil lijken. Dit zijn startpunten om over na te denken, geen regels voor hoe iemand zou moeten leven.

Vragen voor de groep

  • Waar hebben mensen al een idee van de natuur geleend in ontwerp, technologie of het leven in een gemeenschap?
  • Wat kan een rivier, een zwerm of een bos ons helpen opmerken over omgaan met verandering?
  • Wat zijn de grenzen van de natuur als leraar zien?
3

Het adviespanel van de natuur

18 min
  1. Geef elk groepje een natuurlijk systeem om te onderzoeken, zoals een boom in de herfst, een rivier, een zwerm vogels, een mierenkolonie, een koraalrif of een zaadje in de grond.
  2. Vraag leerlingen eerst te beschrijven wat het doet, voordat ze het interpreteren. Hoe reageert het op verandering, hoe deelt het hulpbronnen, hoe werkt het samen met zijn omgeving?
  3. Nodig het groepje uit een mogelijk principe in gewone taal te benoemen, zoals een andere route vinden of inspanning verdelen over een netwerk.
  4. Vraag waar dat principe nuttig zou kunnen zijn in een gewone schoolweek, en waar de vergelijking ophoudt te helpen.
  5. Elk groepje maakt één zin die begint met “We merkten op...” en een andere die begint met “Dit zou mensen kunnen uitnodigen om...”
  6. Verzamel de ideeën zonder er instructies van te maken. Verschillende interpretaties kunnen naast elkaar bestaan.
4

Privéreflectie

6 min

Over welk patroon van vandaag zou je graag verder nadenken, en met welke vraag laat het je achter?

Hoe ze reflecteren Persoonlijk dagboek

5

Afsluiten

3 min

De levende wereld gaat om ons heen gewoon door, of we er nu op letten of niet. Als je een andere manier nodig hebt om naar een probleem te kijken, kun je beginnen met goed kijken en vragen wat de natuur mogelijk maakt.

Zorg en veiligheid

Houd het gesprek over de natuur en mensen in het algemeen, en laat de reflectie uit de opening privé. Presenteer ziekte, beperking, dood of overleven niet als simpele metaforen voor persoonlijke veerkracht. Volg de gebruikelijke zorg- en veiligheidsprocedures als er een zorg ontstaat.

Als iets wat een jongere zegt je zorgen baart, volg dan de gebruikelijke zorg- en veiligheidsroute van je school of organisatie. Dit hoef je niet alleen te dragen.

Het aanpassen

13 tot 15 jaar
Gebruik concrete plaatjes als prompt en doe één observatie voor voordat je om een principe vraagt. Houd het onderscheid duidelijk tussen wat leerlingen kunnen zien en wat ze interpreteren.
16 tot 18 jaar
Onderzoek optimalisatie, onderlinge afhankelijkheid en de grenzen van eindeloze groei. Nodig leerlingen uit te onderzoeken waar een menselijk systeem deze patronen volgt of negeert.

In andere situaties

Mentoruur
Gebruik de openingskaart, onderzoek daarna samen één natuurlijk systeem en benoem een patroon dat de klas opmerkt.
Schoolbijeenkomst
Leid de openingsobservatie, geef daarna twee voorbeelden van bio-inspiratie en benoem de grenzen van elke vergelijking.
Klein groepje
Bekijk samen één natuurlijk systeem, scheid observatie van interpretatie en onderzoek waar het patroon wel of niet nuttig kan zijn.

Koppelingen met het curriculum

IB, ATL
Thinking: creative thinking skills (unusual connections, metaphors and analogies)Door een AI-review getoetst aan MYP: From principles into practice van het IB, Approaches to learning (voor gebruik vanaf september 2014/januari 2015, een kopie op de site van een school) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
OECD Learning Compass
Transformative competencies: creating new value; Skills: cognitive and meta-cognitive skills (creative thinking)Door een AI-review getoetst aan de conceptnotities Skills for 2030 en Core Foundations for 2030 (2019) van de OECD Learning Compass 2030 op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
WHO-levensvaardigheden
Creative thinking — looking beyond direct experience to respond adaptively; Critical thinking — testing where a comparison stopsNog niet gecontroleerd aan de bron.
Inner Development Goals
Thinking: Creativity; Relating: ConnectednessDoor een AI-review getoetst aan de 25 vaardigheden in 5 dimensies van de Inner Development Guide (idg.guide, 2025) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.

Stel een correctie voor

Vind het curriculum van je land
Vertel ons hoe deze les ging

Je e-mail opent met de naam van deze les in het onderwerp, en er wordt niets verstuurd tot jij op verzenden drukt. Een mens leest deze berichten.

Of schrijf naar info@recipesforwellbeing.org

    Met de pijltjestoetsen ga je tussen de stappen. F is volledig scherm.