Ga naar de inhoud

Vertaald vanuit het Engels met hulp van AI. Lees deze pagina in het Engels

Alle 31 lessen
Bio-empathie Gevoeligheid voor de natuur 40 minuten

Horen bij de levende wereld

Leerdoel Aan het eind van deze les kunnen leerlingen één levend wezen nauwkeurig observeren en een manier beschrijven waarop het leven daarvan verbonden is met hun eigen leven.

Tijd
40 minuten
Hoe de groep werkt
Groepjes van drie of vier
Je hebt nodig
Een levend wezen om te observeren, een uitzicht of fotokaarten; papier en pennen

Voordat je begint

Gesprekken over natuur en klimaat kunnen verdriet, angst of ervaringen met onveilige omgevingen oproepen. Eis geen kalmte, hoop of persoonlijke verhalen.

Lees de volledige notitie over zorg en veiligheid Het aanpassen voor je klas Een briefje voor thuis bij deze les
Iemand die onder een grote boom zit te lezen
Illustratie door RecipesforWellbeing.org, CC BY-NC 4.0

Open deze tekening in de bibliotheek

Scan voor deze les online

Waarom dit ertoe doet

De levende wereld gaat door in en rond drukke schooldagen, ook als onze aandacht ergens anders is. Eén levend wezen opmerken kan ons eraan herinneren dat menselijk leven afhangt van bredere relaties met lucht, water, bodem, planten en andere soorten. Verbinding vraagt geen toegang tot een indrukwekkend landschap; ze kan beginnen met wat al dichtbij is.

Vaardigheid in context Een empathische relatie met de natuurlijke wereld ontwikkelen en onze onderlinge afhankelijkheid met het leven op aarde erkennen.

Over de vaardigheid van verwantschap met de natuurProbeer de interactieve oefening
1

Open met “Eén teken van de lente”

5 min

Gebruik Eén teken van de lente als seizoensgebonden opmerken, en pas het seizoen en de plaatselijke tekens aan aan waar de klas is. Leerlingen kunnen een herinnering gebruiken, het uitzicht naar buiten of een afbeelding.

Voorlezen

Het seizoen verandert om ons heen, of de tekens nu duidelijk zijn of makkelijk te missen.

Zoek één teken dat je onlangs hebt opgemerkt, of kijk nu door het raam of je er een ziet.

Houd het detail even vast in gedachten, zonder te vragen dat het iets meer betekent.

Als je wilt, geef je teken dan in drie woorden of minder. Passen is welkom.

Let op Aanvaard tekens uit stedelijke, binnen- en denkbeeldige omgevingen, en ga er niet van uit dat de natuur voor iedereen veilig of kalmerend voelt.

2

Uitleg door de docent

10 min

Gevoeligheid voor de natuur betekent de levende wereld zien als een relatie in plaats van als decor. We zijn geen losstaande toeschouwers: ons voedsel, onze adem, ons water, onze beschutting en ons klimaat worden gedragen door bredere levende systemen.

Dit vraagt niet om de natuur te romantiseren. De levende wereld kent concurrentie, verval, gevaar en verandering, en ook schoonheid en zorg. Meer aandacht kan verbinding verdiepen en tegelijk ruimte laten voor verdriet, angst, verantwoordelijkheid en de ongelijke toegang die mensen hebben tot gezonde omgevingen.

Vragen voor de groep

  • Waar verschijnt de levende wereld in een gewone dag, ook in steden en binnenshuis?
  • Wat verandert er als mensen spreken over bij de natuur horen in plaats van haar te bezoeken?
  • Wie heeft toegang tot schone, veilige en biodiverse plekken, en wie is verantwoordelijk voor die toegang?
3

Ontmoet één levend wezen

18 min
  1. Geef elke groep één levend wezen dichtbij of op een afbeelding, zoals een boom, vogel, insect, mos of plant in de klas.
  2. Besteed twee stille minuten aan het observeren van kleur, vorm, beweging, omgeving en verandering. Houd wat je kunt waarnemen apart van wat je je inbeeldt.
  3. Maak een kort profiel van wat het organisme misschien nodig heeft, welke relaties het in stand houden en wat het bijdraagt aan zijn omgeving.
  4. Volg één verbinding tussen zijn leven en menselijk leven, en vermijd beweringen die de groep niet kan onderbouwen.
  5. Schrijf als creatieve mogelijkheid een of twee regels die het levende wezen tegen de school of de stad zou kunnen zeggen, en benoem duidelijk dat dit verbeelding is.
  6. Deel één waarneming of verbinding per groep en verzamel de vragen die overblijven.
4

Privéreflectie

5 min

Wat is één kleine en haalbare manier om tijdens een drukke dag in contact te blijven met de levende wereld, en welke omstandigheden zouden dat makkelijker maken?

Hoe ze reflecteren Persoonlijk dagboek

5

Afsluiten

2 min

De levende wereld begint niet aan de rand van een stad of een school. Ze is al deel van de lucht, het water, het voedsel en de relaties die deze dag dragen.

Zorg en veiligheid

Gesprekken over natuur en klimaat kunnen verdriet, angst of ervaringen met onveilige omgevingen oproepen. Eis geen kalmte, hoop of persoonlijke verhalen. Luister rustig naar zorgen zonder door te vragen naar details en volg zo nodig de gebruikelijke routes van leerlingbegeleiding of zorg en veiligheid.

Als iets wat een jongere zegt je zorgen baart, volg dan de gebruikelijke zorg- en veiligheidsroute van je school of organisatie. Dit hoef je niet alleen te dragen.

Het aanpassen

13 tot 15 jaar
Gebruik duidelijke foto's of direct zicht naar buiten, verwelkom tekenen en houd observeren gescheiden van de verbeeldende Boompraat.
16 tot 18 jaar
Verken wederkerigheid, milieurechtvaardigheid en eco-emoties aan de hand van een plaatselijke soort of plek, zonder dat iemand iets persoonlijks hoeft te delen.

In andere situaties

Mentoruur
Merk één levend wezen op vanuit een raam of op een afbeelding en benoem één waarneembare verbinding met de schooldag.
Schoolbijeenkomst
Leid het seizoensgebonden opmerken vooraan en laat één plaatselijke soort zien door verschillende relaties heen, in plaats van als een los voorwerp.
Klein groepje
Ga naar buiten of ga bij een raam zitten als dat toegankelijk is, observeer samen en laat de vragen een rustig gesprek leiden.

Koppelingen met het curriculum

IB, ATL
Self-management: affective skills (mindfulness awareness)Door een AI-review getoetst aan MYP: From principles into practice van het IB, Approaches to learning (voor gebruik vanaf september 2014/januari 2015, een kopie op de site van een school) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
UNESCO SEL
Mindfulness (attention regulation)Door een AI-review getoetst aan de pagina van MGIEP die de vier competenties noemt, met hun definities uit samenvattingen van Rethinking Learning (MGIEP, 2020), dat niet geopend kon worden op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
WHO-levensvaardigheden
Critical thinking — separating what is observed from what is imagined; Creative thinking — imagining another perspectiveNog niet gecontroleerd aan de bron.
Inner Development Goals
Relating: Connectedness; Being: PresenceDoor een AI-review getoetst aan de 25 vaardigheden in 5 dimensies van de Inner Development Guide (idg.guide, 2025) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.

Stel een correctie voor

Vind het curriculum van je land
Vertel ons hoe deze les ging

Je e-mail opent met de naam van deze les in het onderwerp, en er wordt niets verstuurd tot jij op verzenden drukt. Een mens leest deze berichten.

Of schrijf naar info@recipesforwellbeing.org

    Met de pijltjestoetsen ga je tussen de stappen. F is volledig scherm.