Ga naar de inhoud

Vertaald vanuit het Engels met hulp van AI. Lees deze pagina in het Engels

Alle 31 lessen
Digitaal bewustzijn Digitale grenzen 39 minuten

Bepalen wanneer technologie je aandacht krijgt

Leerdoel Aan het eind van deze les kunnen leerlingen uitleggen wat een digitale grens is en één haalbare grens ontwerpen voor een verzonnen situatie.

Tijd
39 minuten
Hoe de groep werkt
Groepjes van vier
Je hebt nodig
Papier en pennen; verzonnen situaties op een bord of dia

Voordat je begint

Gebruik verzonnen situaties en vraag leerlingen nooit om gewoonten, berichten of inhoud prijs te geven. Bedenk dat toegang tot een apparaat verbonden kan zijn met veiligheid en zorg.

Lees de volledige notitie over zorg en veiligheid Het aanpassen voor je klas Een briefje voor thuis bij deze les
Een telefoon en oordopjes naast een open notitieboek en een kop koffie
Illustratie door RecipesforWellbeing.org, CC BY-NC 4.0

Open deze tekening in de bibliotheek

Scan voor deze les online

Waarom dit ertoe doet

Technologie kan waardevol zijn en toch een grens nodig hebben. Kiezen wanneer en waar een apparaat onze aandacht krijgt, kan slaap, focus, relaties of tijd beschermen die belangrijk is voor iets anders. Een nuttige grens past bij de echte omstandigheden en kan worden bijgesteld zonder een straf te worden.

Vaardigheid in context Weloverwogen grenzen stellen aan wanneer en hoe je met digitale technologie omgaat.

Over de vaardigheid van digitale grenzenProbeer de interactieve oefening
1

Open met “De telefoon aan de andere kant van het lokaal”

4 min

Gebruik De telefoon aan de andere kant van het lokaal om de relatie tussen plek en aandacht op te merken. Tijdens de oefening wordt geen apparaat verplaatst en niemand wordt gevraagd het eigen telefoongebruik te beschrijven.

Voorlezen

Merk op, zonder te kijken, waar je telefoon nu is. Als je er geen bij je hebt, kies dan een ander voorwerp dat vaak om je aandacht vraagt.

Merk op of een deel van je aandacht hem in de gaten houdt, en laat het antwoord zijn wat het is.

Stel je één korte periode voor waarin het apparaat uit het zicht is of moeilijker te pakken, en bedenk wat dat makkelijker of moeilijker zou kunnen maken.

Je hoeft niets te beloven. We merken alleen op hoe afstand de keuzes die je hebt kan veranderen.

Let op Leerlingen voelen misschien uit gewoonte aan een broekzak, en daar hoort geen oordeel op te volgen. Beweer niet dat afstand de aandacht van iedereen verbetert.

2

Uitleg door de docent

10 min

Een digitale grens is een beperking van wanneer, waar of hoe technologie wordt gebruikt. Het kan een schermvrije tijd zijn, een plek waar schermen opzij worden gelegd of een ritueel dat iemand helpt om van online naar offline te gaan.

Grenzen hangen af van de context. Een leerling kan een apparaat nodig hebben voor veiligheid, vertaling, ondersteuning bij een beperking, werk of zorgtaken in het gezin. Er is geen regel die voor iedereen geldt. Een goede grens beschermt iets belangrijks en past bij wat iemand echt nodig heeft.

Vragen voor de groep

  • Waarom kan een grens die je zelf kiest anders voelen dan een regel die iemand anders oplegt?
  • Wat kan het moeilijk maken om je aan een digitale grens te houden?
  • Hoe kan een grens verbinding beschermen in plaats van iemand ervan af te sluiten?
3

Ontwerp een grens

16 min
  1. Geef elk groepje één verzonnen situatie, zoals een groepsapp die de hele nacht doorgaat, meldingen tijdens het leren of video's die langer doorgaan dan het geplande stoppunt.
  2. Vraag wat de persoon probeert te beschermen en welke behoeften of verantwoordelijkheden de grens nog moet toelaten.
  3. Kies één vorm: een schermvrije tijd, een schermvrije plek of een klein overgangsritueel.
  4. Ontwerp één haalbare en vriendelijke grens, en benoem dan wat het moeilijk zou kunnen maken om je eraan te houden.
  5. Pas de grens aan zodat er ruimte is voor flexibiliteit, toegankelijkheidsbehoeften en een manier om opnieuw te beginnen als de grens niet gelukt is.
  6. Elk groepje deelt de eigen grens en de waarde die die beschermt, zonder over persoonlijk telefoongebruik te praten.
4

Privéreflectie

6 min

Welk idee voor een grens zou in een echt en druk leven kunnen passen? Schrijf een kleine versie op, of schrijf op waarom geen van de mogelijkheden van vandaag bij jouw omstandigheden past.

Hoe ze reflecteren Persoonlijk dagboek

5

Afsluiten

3 min

Een grens is een manier om te beslissen waar je aandacht naartoe gaat. De nuttigste grens beschermt iets wat ertoe doet en laat genoeg flexibiliteit over voor het leven eromheen.

Zorg en veiligheid

Gebruik verzonnen situaties en vraag leerlingen nooit om gewoonten, berichten of inhoud prijs te geven. Bedenk dat toegang tot een apparaat verbonden kan zijn met veiligheid en zorg. Volg de gebruikelijke zorg- en veiligheidsroutes als een leerling dwang, isolement, schadelijke inhoud of online contact noemt.

Als iets wat een jongere zegt je zorgen baart, volg dan de gebruikelijke zorg- en veiligheidsroute van je school of organisatie. Dit hoef je niet alleen te dragen.

Het aanpassen

13 tot 15 jaar
Gebruik concrete situaties en uitgewerkte voorbeelden, en begeleid elk groepje daarna naar één kleine grens in plaats van een compleet digitaal plan.
16 tot 18 jaar
Onderzoek afwegingen rond slaap, leren, werk, relaties en toegankelijkheid. Laat leerlingen grenzen bevragen die ervan uitgaan dat iedereen dezelfde keuzes heeft.

In andere situaties

Mentoruur
Gebruik de openingsobservatie en ontwerp daarna samen één grens voor een verzonnen groepsapp die tot laat in de nacht doorgaat.
Schoolbijeenkomst
Introduceer de drie vormen van grenzen en denk één verzonnen voorbeeld door zonder om persoonlijke beloftes te vragen.
Klein groepje
Ontwerp verschillende mogelijkheden voor één situatie en vergelijk wie elke mogelijkheid zou ondersteunen of buitensluiten.

Koppelingen met het curriculum

IB, ATL
Self-management: affective skills (mindfulness awareness); Self-management: organisation skills (using technology effectively)Door een AI-review getoetst aan MYP: From principles into practice van het IB, Approaches to learning (voor gebruik vanaf september 2014/januari 2015, een kopie op de site van een school) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
OECD Learning Compass
Transformative competencies: taking responsibility; Core foundations: health foundations; Student agencyDoor een AI-review getoetst aan de conceptnotities Skills for 2030 en Core Foundations for 2030 (2019) van de OECD Learning Compass 2030 op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
UNESCO SEL
Mindfulness (attention regulation)Door een AI-review getoetst aan de pagina van MGIEP die de vier competenties noemt, met hun definities uit samenvattingen van Rethinking Learning (MGIEP, 2020), dat niet geopend kon worden op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
WHO-levensvaardigheden
Decision making — choosing a realistic limit; Coping with stress — changing one's environment or lifestyleNog niet gecontroleerd aan de bron.
Inner Development Goals
Being: Presence; Being: Inner CompassDoor een AI-review getoetst aan de 25 vaardigheden in 5 dimensies van de Inner Development Guide (idg.guide, 2025) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.

Stel een correctie voor

Vind het curriculum van je land
Vertel ons hoe deze les ging

Je e-mail opent met de naam van deze les in het onderwerp, en er wordt niets verstuurd tot jij op verzenden drukt. Een mens leest deze berichten.

Of schrijf naar info@recipesforwellbeing.org

    Met de pijltjestoetsen ga je tussen de stappen. F is volledig scherm.