Ga naar de inhoud

Vertaald vanuit het Engels met hulp van AI. Lees deze pagina in het Engels

Alle 31 lessen
Bevrijdend leren Onderzoeken 40 minuten

Kijken onder het eerste antwoord

Leerdoel Aan het eind van deze les kunnen leerlingen diepere vragen bedenken over een complexe situatie en een eerste verklaring onderscheiden van een vollediger begrip.

Deze klassikale les is de basis voor sessie 5 van Tien sessies voor pleitbezorgers.

Tijd
40 minuten
Hoe de groep werkt
Groepjes van vier of vijf
Je hebt nodig
Papier en pennen; hypothetische scenario's op het bord

Voordat je begint

Houd scenario's hypothetisch en gebruik geen gevoelige actuele gebeurtenissen zonder voorbereiding en ondersteuning. Gebruik onderzoekend vragen stellen nooit om twijfel te zaaien over wat een leerling je toevertrouwt.

Lees de volledige notitie over zorg en veiligheid Het aanpassen voor je klas Een briefje voor thuis bij deze les
Een groep die in een kring op de grond zit en naar elkaar luistert
Illustratie door RecipesforWellbeing.org, CC BY-NC 4.0

Open deze tekening in de bibliotheek

Scan voor deze les online

Waarom dit ertoe doet

De eerste verklaring voor een verwarrende gebeurtenis kan overtuigend voelen omdat ze snel komt. Onderzoeken vraagt ons te vertragen, onze aannames op te merken en vanuit meer dan één positie te kijken. Dat kan ons helpen mensen en situaties eerlijker te begrijpen, terwijl we aanvaarden dat er onzekerheid kan blijven.

Vaardigheid in context Actief werken aan het begrijpen van wat onduidelijk of complex is, en voorbij oppervlakkige interpretaties gaan naar een diepere betekenis.

Over de vaardigheid van betekenis gevenProbeer de interactieve oefening
1

Open met “Een vraag zonder antwoord”

5 min

Gebruik Een vraag zonder antwoord als een laagdrempelige kennismaking met onzekerheid. Leerlingen kunnen hun gedachten voor zichzelf houden of één onafgemaakte zin aan een buur geven.

Voorlezen

Hier is een vraag die niemand in dit lokaal fout kan beantwoorden: wat is iets wat veel mensen geloven en wat misschien niet waar is?

Blijf bij de vraag, zonder te zoeken naar het antwoord waarvan jullie denken dat ik het wil horen.

Merk op wat jullie hoofd doet als een vraag niet snel af te ronden is.

Als je wilt, geef dan één half gevormde gedachte aan je buur. Passen is net zo welkom.

Let op Houd voorbeelden algemeen en voorkom dat de vraag een uitnodiging wordt om een persoon of groep aan te vallen. Onzekerheid, stilte en van gedachten veranderen tellen allemaal als meedoen.

2

Uitleg door de docent

10 min

Onderzoeken begint wanneer we inzien dat ons eerste verhaal onvolledig kan zijn. We vragen wat we weten, hoe we het weten, wiens blik ontbreekt en welk bewijs ons begrip zou kunnen veranderen.

Onderzoeken is zorgvuldige aandacht voor complexiteit. Het betekent nooit eindeloos twijfelen, of iemands verhaal over diens eigen ervaring in twijfel trekken. Een goede vraag kan aannames en onderliggende oorzaken zichtbaar maken zonder te beloven dat elke situatie één verborgen antwoord heeft.

Vragen voor de groep

  • Hoe kunnen we een snelle mening onderscheiden van een doordacht begrip?
  • Waarom zijn eenvoudige verklaringen aantrekkelijk als een situatie ingewikkeld is?
  • Wanneer is meer onderzoek nuttig, en wanneer is tijdig handelen nodig?
3

De wortelvragenboom

17 min
  1. Geef elke groep een scenario van buiten de klas, zoals een onverwachte schoolregel, een plotselinge online trend, een winkel die sluit of twee berichten die dezelfde gebeurtenis verschillend beschrijven.
  2. Schrijf de eerste conclusie op die iemand zou kunnen trekken, en leg die dan opzij als één mogelijke interpretatie.
  3. Bedenk drie minuten lang zoveel mogelijk echte vragen, zonder ze te beantwoorden.
  4. Teken een boom en zet feitelijke oppervlaktevragen bij de bladeren en vragen over oorzaken, macht, aannames of perspectieven bij de wortels.
  5. Kies één wortelvraag en bekijk die vanuit twee posities binnen het scenario. Noteer welk bewijs elke persoon zou kunnen zien of missen.
  6. Elke groep deelt één vraag en één manier waarop hun begrip veranderde of onzeker bleef.
4

Privéreflectie

6 min

Welke vraag zou je kunnen helpen onder de oppervlakte te kijken als iets de volgende keer verwarrend voelt? Houd de situatie zelf voor jezelf.

Hoe ze reflecteren Persoonlijk dagboek

5

Afsluiten

2 min

Onderzoeken vraagt niet dat we elk antwoord hebben. Het vraagt dat we lang genoeg bij de vraag blijven om te zien wat onze eerste verklaring wegliet.

Zorg en veiligheid

Houd scenario's hypothetisch en gebruik geen gevoelige actuele gebeurtenissen zonder voorbereiding en ondersteuning. Gebruik onderzoekend vragen stellen nooit om twijfel te zaaien over wat een leerling je toevertrouwt. Als er persoonlijk materiaal naar boven komt, pauzeer dan het klassengesprek en volg de zorg- en veiligheidsprocedures.

Als iets wat een jongere zegt je zorgen baart, volg dan de gebruikelijke zorg- en veiligheidsroute van je school of organisatie. Dit hoef je niet alleen te dragen.

Het aanpassen

13 tot 15 jaar
Gebruik vertrouwde, concrete scenario's en doe een aantal oppervlakte- en wortelvragen voor. Verwelkom een brede reeks vragen, hoe eenvoudig ze ook klinken.
16 tot 18 jaar
Gebruik systemische of omstreden voorbeelden en vraag welk bewijs elke interpretatie zou veranderen. Verken hoe macht bepaalt welke vragen als legitiem worden gezien.

In andere situaties

Mentoruur
Gebruik de openingsvraag, benoem dan een eerste conclusie en maak een korte wortelvragenboom voor één scenario.
Schoolbijeenkomst
Zet één scenario op het scherm en sorteer vooraan de vragen van het publiek in oppervlakte- en wortelvragen.
Klein groepje
Kies één alledaags raadsel en verzamel samen vragen, en merk op wanneer een vraag het eerste verhaal verandert.

Koppelingen met het curriculum

IB, ATL
Thinking: critical thinking skills (recognising assumptions and bias, considering multiple perspectives)Door een AI-review getoetst aan MYP: From principles into practice van het IB, Approaches to learning (voor gebruik vanaf september 2014/januari 2015, een kopie op de site van een school) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
OECD Learning Compass
Skills: cognitive and meta-cognitive skills (critical thinking, learning-to-learn); Student agencyDoor een AI-review getoetst aan de conceptnotities Skills for 2030 en Core Foundations for 2030 (2019) van de OECD Learning Compass 2030 op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
UNESCO SEL
Critical Inquiry (moving from surface ideas to root causes)Door een AI-review getoetst aan de pagina van MGIEP die de vier competenties noemt, met hun definities uit samenvattingen van Rethinking Learning (MGIEP, 2020), dat niet geopend kon worden op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.
WHO-levensvaardigheden
Critical thinking — analysing information and experiences, recognising assumptions; Problem solving — looking for root causesNog niet gecontroleerd aan de bron.
Inner Development Goals
Thinking: Critical Thinking; Thinking: Perspective SkillsDoor een AI-review getoetst aan de 25 vaardigheden in 5 dimensies van de Inner Development Guide (idg.guide, 2025) op 10 oktober 2026, nog niet door een menselijke adviseur.

Stel een correctie voor

Vind het curriculum van je land
Vertel ons hoe deze les ging

Je e-mail opent met de naam van deze les in het onderwerp, en er wordt niets verstuurd tot jij op verzenden drukt. Een mens leest deze berichten.

Of schrijf naar info@recipesforwellbeing.org

    Met de pijltjestoetsen ga je tussen de stappen. F is volledig scherm.